ความเป็นมา

            ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาปัตตานี สังกัด สํานักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจําจังหวัดปัตตานีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ เดิมเป็นสถานศึกษาขึ้นตรงกับ สํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ซึ่งเป็นหน่วยงานอยู่ในสังกัด สํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม มีฐานะเป็นสถานศึกษาขึ้นตรงกับส่วนกลางทําหน้าที่ส่งเสริมและนับสนุนการเรียนการสอนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ให้แก่ นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป

           ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาปัตตานีจัดตั้งตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2560 ปัจจุบันตั้งอยู่ หมู่ที่ 1 ตําบลบ่อทอง อําเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานีมีพิธีวางศิลาฤกษ์ (รากฐาน) โดยพลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2561 อาคารก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2563 และได้เปิดใช้อาคารและให้บริการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์แก่นักเรียน นักศึกษา ครูบุคลากรทางการศึกษา และประชาชนทั่วไป ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2563 ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาปัตตานีจัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์อาชีพ และสิ่งแวดล้อม ของประชาชนในเขตจังหวัดปัตตานีและพื้นที่ใกล้เคียง เป็นการส่งเสริมให้บุคคลเกิดการเรียนรู้ ตลอดชีวิตได้เป็นอย่างดีโดยมีแนวทางการพัฒนาสําคัญแนวทางหนึ่งคือ ส่งเสริมระบบการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงระหว่างวิทยาศาสตร์และวิถีชีวิตปัตตานีและส่งเสริมความมั่นคง ด้านความเป็นอยู่ของประชาชนในท้องถิ่น ซึ่งเป็นประโยชน์ระยะยาวในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์นําไปสู่การพัฒนาที่ “มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน”โดยเน้นการจัดกิจกรรมบูรณาการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์กับวิถีชีวิตเชื่อมโยงกับพลังงาน สิ่งแวดล้อม อาชีพ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น

           ต่อมาเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2566 ตามราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่พระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 ซึ่งมีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกําหนด 60 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป และให้ยกเลิกพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2551 โดยยกระดับฐานะหน่วยงานจากสํานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (สํานักงาน กศน.) สํานักปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ เป็นกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) กระทรวงศึกษาธิการ โดยกําหนดให้มีหน้าที่จัด ส่งเสริม และสนับสนุนการเรียนรู้3 รูปแบบ คือ 1) การเรียนรู้ตลอดชีวิต 2) การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง 3) การเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับ และการเรียนรู้ในรูปแบบอื่นที่จะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนได้โดยคํานึงถึงความหลากหลายและความต้องการของผู้เรียน และเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกเพศทุกวัยมีโอกาสเรียนรู้และเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึง เท่าเทียม และเป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2566 ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาปัตตานี เป็นศูนย์หรือสถาบันการเรียนรู้เฉพาะด้านหรือเฉพาะกิจ ในสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ตามประกาศกรมส่งเสริมการเรียนรู้ เรื่องจัดตั้งศูนย์หรือสถาบันการเรียนรู้เฉพาะด้านหรือเฉพาะกิจ ในสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ประกาศ ณ วันที่ 7 สิงหาคม 2566 และประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องกําหนดให้ศูนย์หรือสถาบันการเรียนรู้เฉพาะกิจหรือเฉพาะด้าน ในสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ เป็นสถานศึกษา ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 18 พฤษภาคม 2566 เป็นต้นไป ประกาศ ณ วันที่ 22 สิงหาคม 2566

         ปัจจุบันศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาปัตตานี เรียกโดยย่อว่า “ศว.ปัตตานี”เป็นสถานศึกษา สังกัดสํานักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจําจังหวัดปัตตานี กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องกําหนดให้ศูนย์หรือสถาบันการเรียนรู้เฉพาะด้านหรือเฉพาะกิจ มีสถานะเป็นสถานศึกษา ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2567 โดยมีหน้าที่จัดและบริการการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมแก่นักเรียน นักศึกษาทั้งในและนอกระบบการศึกษา และประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ ผ่านการจัดการเรียนรู้ 4 รูปแบบ ดังนี้
1) การเรียนรู้ผ่านนิทรรศการ 2) ค่ายวิทยาศาสตร์ 3) กิจกรรมการศึกษา และ 4)บริการวิชาการ